Lista książek o Kubie [english + spanish]

Podzielę się, może komuś się przyda w Nowym Roku :)


Osmani Garcia raz jeszcze

Nie żebym była fanką reggaetonu czy samego Osmaniego, ale fascynujące jest patrzeć jak coś łączy, a nie dzieli. Choćby to było tak prozaiczne, jak śpiewanie o "dupie Maryni". W tym przypadku to nawet o dupie dosłownie. Ale co tam. Ważne, że można się spotkać, że coś jest dozwolone, mimo, że zakazane.

Bo ten Osmani to takie trochę kuriozum - minister zakazał, ale ulica śpiewa i koncerty są. Przy tak ograniczonych możliwościach, nazwijmy to, rozrywki na Kubie, gdzie prawie nie przyjeżdżają zagraniczni wykonawcy, to naprawdę jest wielkie halo. I można się zżymać na wulgarne teksty, obsceniczne ruchy biodrami i. Ale czy to coś da? Nie. 

Niech pierwszy rzuci kamień ten, w którego kraju nie ma idoli popkultury, choć wiele można by dyskutować ile jest w tym popu, a ile kultury. Zawsze znajdzie się jakiś artysta, za którym będą szły tłumy, na którym wszyscy 'kulturalni' będą wieszać psy i nikt oficjalnie nie będzie się przyznawał, że go słucha, bo to przecież obciach. A jak usłyszy w radio, to tekst pod nosem z pamięci wyśpiewa...


Behind the Scenes, czyli jak się robi videoklipy na Kubie

Pisałam już o "Chupi chupi", dziś trafiłam na jutjubie na filmik 'Behind the scenes' do tego videoklipu. Jakież to wszystko kubańskie! Całe te prowizoryczne dekoracje, papierowe sukienki i nogi oklejone taśmą. Wystrojone laski i impreza przy plastikowych stolikach. Pięćdziesiętoletnie samochody i alufelgi. A wszystko to na środku Maleconu.



Unplugged. Koncert z balkonu

Od lat reżim próbuje utrudnić życie rockowo-punkowej grupie Porno para Ricardo. Z wzajemnością. Po tym jak po raz kolejny odmówiono zespołowi zagrania na imprezie 10 grudnia, czyli w Międzynarodowym Dniu Praw Człowieka, wzięli sprawy w swoje ręce i zorganizowali swój własny koncert. Na balkonie.

Skutek oczywiście był do przewidzenia, jednak lider grupy - Gorki Aguilla - zdaje się mieć już we krwi tego typu prowokacje i odpowiednią "skorupę" przygotowaną na ewentualne konsekwencje. Za swą działalność artystyczną siedział nawet dwa lata w więzieniu.

Tym razem do aresztowania nie doszło, ale do rękoczynów o mały włos. Koncert trwał nie całe trzy minuty, bo sąsiedzi szybciutko odcięli im prąd. Jak spod ziemi wyrośli obrońcy rewolucji w czerwonych koszulkach. A zaraz potem policja.

Cała sytuacja została sfilmowana, zmontowana i puszczona do sieci. Wszystko z domieszką kubańskiego humoru i ironii. Poczynając od tego, że zespół filmujący nazywa się "Paja Recolds" ("Naglania Fiut" - tak, dobrze widzicie 'naglania', nie 'nagrania', a to z kolei aluzja do niewymawiania przez Kubańczyków 'r' w niektórych słowach, ale o tym może przy innej okazji), poprzez komentarze dodawane w środku filmiku, po sam finisz, kiedy to najzacieklejszy obrońca rewolucji w czerwonej koszulce wymachuje rękoma, a w tle słyszymy "no comas tanta pinga, comandante" (czyli "nie pierdol, komendancie", podczas gdy wiadomo, że El Comandante jest tylko jeden). A koncercik dedykowany jest Jorge, dzielnicowemu szpiclowi.

Tak, Gorki to jeden z tych, którzy już się nie boją. Walczą z systemem na swój własny sposób, olewając go jednocześnie sikiem parabolicznym.


Nawet deszcz / También la lluvia (2010)

Film produkcji hiszpańskiej, a akcja dzieje się w Boliwii. Co to ma wspólnego z Kubą?

Ekipa filmowa jedzie do Boliwii kręcić film o przybyciu Kolumba do Ameryki, czyli de facto do wybrzeży Kuby.  Są więc aktorzy ucharakteryzowani na Tainów, ich przywódca Hautey - do dziś czczony na Kubie, są też problemy i spięcia na linii tubylcy-nowi przybysze. Tak w kręconym filmie, jak i w rzeczywistości. Wątki z przeszłości i teraźniejszości są sprytnie splecione, aby pokazać uniwersalność problemów. To, co zdarzyło się 500 lat temu, ma miejsce i dzisiaj. Zalążek problemów jest ten sam: my-wy, nasze-wasze, próba sił, walka o władzę, a przede wszystkim obrona swojego ogniska domowego. Film można zobaczyć np. tu. Moim zdaniem warto.

Legendario, Elixir de Cuba

Nie jestem smakoszką ani znawczynią alkoholi, zwłaszcza wysokoprocentowych, ale zaryzykowałabym stwierdzenie, że alkohol to element kuchni danego kraju, a ta - jego kultury. O tym, że na Kubie pije się rum, wszyscy wiedzą. Ale oprócz rumu jest też na przykład szeroka gama kolorowych i smakowych likierów. Dziś jednak o tym, co pysznego powstało na bazie właśnie rumu...





Chociaż marka powstała dopiero w roku 1946, to podobno receptura tego trunku sięga nieco zamierzchlejszych czasów. Elixir de Cuba jest mieszanką różnych rumów w wieku od 2 do 7 lat o mocy 47%. Oczywiście tych prawdziwych, z dębowych beczek. Proporcje są jednak trzymane w ścisłej tajemnicy. Wiadomo jednak, że dodaje się do niego tłoczone rodzynki i rozcieńcza demineralizowaną wodą. Przez miesiąc eliksir nabiera słodyczy, a po tym czasie trafia do butelek z mocą 34%.  To wcale niemało i trzeba uważać, by nie dać się ponieść jego złudnej słodyczy. Moc robi swoje ;)

Znakomicie nadaje się do drinków, wykorzystywany jest w kuchni jako dodatek do deserów, ale słyszałam także o dodawaniu go jako marynaty do mięs. Ja dolewam go sobie do kawy, gdy mam słabszy dzień i potrzebuję "kopa" z odrobiną przyjemności ;) Zwłaszcza w te nieprzyjazne, szare, chłodne jesienne i zimowe poranki, kiedy jedyne, co może uratować mój nastrój, to wspomnienie o Kubie, a nic go nie przywodzi tak silnie, jak smak rumu...

Cuban cars

Cuban cars

Miramar-6.jpg

Miramar-5.jpg

retro Cuba

Trinidad

Trinidad

retro Cuba

La Habana

Trinidad

La Habana

Plaza de Revolucion

Hawana: Nowa sztuka tworzenia ruin

"Habana: Arte nuevo de hacer ruinas" Reż. Florian Borchmeyer, Matthias Hentschler



Link do filmu w rozwinięciu. Wersja kubańskojęzyczna.

Cubaton TOP 10 roku 2011

Koniec roku zbliża się wielkimi krokami, a więc czas na wszelkiego rodzaju podsumowania. Oto co najczęściej grało się na Kubie wg portalu zajmującego się muzyką cubaton:


miejsce 2: znany już nam Osmani García 'La Voz' "Chupi Chupi"

a na podium znajduje się...

Isaac Delgado ft. Gente De Zona "Somos Cuba"





Całość zestawienia można zobaczyć tutaj:


Osmani Garcia znów podbija Kubę

Poprzednio ze swoim niezbyt wyrafinowanym, zarówno w formie jak i treści, kawałkiem (o którym pisałam w tym poście) zaszedł wysoko. Ważniejsze chyba jednak, że wbił się ze swoimi frazami do kubańskiego języka potocznego - czy można chcieć większego sukcesu, niż być na ustach "ulicy"? ;) Myślałam, że nie można już bardziej dosadnie mówić o seksie w kubańskich piosenkach (gdzie przecież na porządku dziennym jest cenzura), ale jakże bardzo się myliłam! Tym razem 'La Voz' ('Głos' - bo taki przydomek przybrał sobie Osmani) w swojej piosence prosi żeby mu... obciągnąć! Tak dosłownie. Bez pruderii. Bez owijania w bawełnę. Co prawda używa stworzonego specjalnie na tę okoliczność słówka chupi (nieistniejące w oficjalnym słowniku, a pochodzące od chupar - ssać), nikt jednak nie ma najmniejszych wątpliwości, o czym mowa.



Zresztą takich słówek, które regetonerzy wymyślają na potrzeby rymów, jest całe mnóstwo. Czasem są to słowa których używa się potocznie, ale często są to ich pochodne i deformacje, które nawet trudno zrozumieć. Wszystko po to, by dobrze brzmiało.

Piosenka ma już prawie rok, ale dopiero teraz zrobiło się o niej głośno. A wszystko za sprawą tego teledysku z lizaczkami. Poprzednie video wyglądało bardzo niepozornie i piosenka umknęła cenzurze.




Ponieważ jednak teledysków na Kubie nie kręci się wiele, a przyznaje się Nagrody Lucas w dziedzinie sztuk audiowizualnych, coś trzeba do nich nominować. No więc nominowano "Chupi Chupi". Wtedy podniósł się krzyk, dnia następnego sam minister ds. kultury piosenkę ocenzurował i wycofano ją z rankingu na najlepszy teledysk. Wcześniej jednak puszczono ją w telewizji.

A przecież to nie pierwszy (i zapewne nie ostatni) obsceniczny utwór regaetonowy. "El Pudin'" wcale niewiele mu ustępował w swym przesłaniu i przeszedł bez większego echa. Cenzura odbiła się czkawką i teraz "Chupi Chupi" leci z głośników na całej Kubie. Nie ma dnia żeby wychodząc "na miasto" jej nie usłyszeć. A pirackie płyty w cenie 1 dolara sprzedają się lepiej niż jakiekolwiek inne.

Żeby nie być gołosłowną co do jej tekstu, pozwolę sobie zapodać tłumaczenie refrenu. Z zaznaczeniem, że będzie z polskiego na nasze, a właściwie z kubańskiego na hiszpański, a dopiero potem na polski. Na końcu daję pełen tekst piosenki, może kogoś porwie ;) 


Dame un chupi chupi / Possij mi
Que yo lo disfruti /disfruto/ Bo tak to lubię
Abre la bocuti /la boca/ Otwórz buzię
Y tragatelo tuti /todo/ I weź go całego

Dame un chupi chupi / Possij mi
Dale ponte cuqui /bella/ Zrób się słodka
Y apaga la luqui /la luz/ I zgaś światło
Que se formo el balluqui /un ballu, una orgia/ Bo mamy już tu orgietkę



Armate armate

Dame un chupi chupi
Que yo lo disfruti
Abre la bocuti
Y tragatelo tuti.

Dame un chupi chupi
Dale ponte cuqui
Y apaga la luqui
Que se formo el balluqui.


Coro:
Dame un chupi chupi
Que yo lo disfruti
Abre la bocuti
Y tragatelo tuti.

Dame un chupi chupi
Dale ponte cuqui
Y apaga la luqui
Que se formo el balluqui.


El Magnifico
Con ese calentuqui mamuqui
Pa que me chupe el platanuqui
Que yo tengo mas sabores que
Los mismo tutifruti
De vainilla, de fresa
Pa que no se te arruine el cuti
Echame un luqui
Y enbarrate pa que yo lo difruti


Ay tu te vienes y no te vay'
Ay tu te vienes y no te vay'
Ay no me digas que te vay'
Que consigo una permuta de pudin para tu lai


Coro:
Dame un chupi chupi
Que yo lo disfruti
Abre la bocuti
Y tragatelo tuti.

Dame un chupi chupi
Dale ponte cuqui
Y apaga la luqui
Que se formo el balluqui.


Dame un chupi chupi
Que yo lo disfruti
Abre la bocuti
Y tragatelo tuti.

Dame un chupi chupi
Dale ponte cuqui
Y apaga la luqui
Que se formo el balluqui.


Hace rato mami que yo estoy
Cayendote atras
Enfermera pa que tu me cures
La enfermeda'
Que con mi fanatismo
Me tienes locuqui
Ven pa mi campismo
Y dame un chupi chupi

Mucho gusto mami soy el Choco
Y abran paso pa que chupe un poco
Para pa pan pan sin tacańeria
Felicidades fulana en tu dia


Se que hay party
Noche de adrenalina
Te voy a dar un chupi chupi en la piscina
Te voy a dar candela sin gasolina

Que a mi me gusta tu ñaca ñaca
Tu cuchi cuchi
A mi me gusta tu perfume Gucci
Ponme la cara de loca
Que yo te pongo la music
Pa devorarte en el yacusi


Coro:
Dame un chupi chupi
Que yo lo disfruti
Abre la bocuti
Y tragatelo tuti

Dame un chupi chupi
Dale ponte cuqui
Y apaga la luqui
Que se formo el balluqui.


Dame un chupi chupi
Que yo lo disfruti
Abre la bocuti
Y tragatelo tuti.

Dame un chupi chupi
Dale ponte cuqui
Y apaga la luqui
Que se formo el balluqui.


Esto es tan reaski
Lo vendo yo y sin elaski
Pa que se vaya a la molaski
Tu vienes yo me voy
Como hacemos mamaski
Es que esto no es de carne mama
Esto es de plastic
De plastilina mi china
Bamonos directo pa la China
Pa que se bote
La adrenalina
Dame un chupi chupi en la cocina

Mami yo se que tu estas kechi
Ponteme arrebatechi
Dime si te piache que esta talla lleva mechi
dale al ritmo bechi
Llename de bechi
Sacate la lengua que te voy a dar la lechi
cambio


Mamita vamonos sin yoki
Que yo estoy loqui y tu estas loqui
Dale bajate el calentoqui
Para que papi te lo toqui

Sin yoki , la nina anda sin yoki
Se baja el calentoqui
Pa que papi se lo toqui
Sin yoki , la nina anda sin yoki
Se baja el calentoqui
Pa que papi se lo toqui

Si no quieres buscarte un problema
Sambullete y tirala buena
Dale un chupi chupi a la nena
Que estoy loca por verte en la escena
Chupi chupi chupi mas
Que se pone brava mama
Chupi chupi chupi mas
Que se pone brava mama


Coro:
Dame un chupi chupi
Que yo lo disfruti
Abre la bocuti
Y tragatelo tuti.

Dame un chupi chupi
Dale ponte cuqui
Y apaga la luqui
Que se formo el balluqui.

Dame un chupi chupi
Que yo lo disfruti
Abre la bocuti
Y tragatelo tuti.

Dame un chupi chupi
Dale ponte cuqui
Y apaga la luqui
Que se formo el balluqui.


Dame un chupi chupi de tequila
Aqui esta tu papi el que te aniquila
En la cama me pongo como gotzilla
Me pongo mas feo que los monstruos de thrilla
Estoy echandote pila
La cama de mi cuarto se alquila
Introducete en la fila
Una pregunta mami tu te depila'?

Vamo a dejar el Audi
Vamono en Suzuki
No importa que haya frio
Que se te congele el cuti
Es que nos vamos de party
A lo calentuti
A lo rico rico
Pa que tu lo disfruti

No me detengo, no, voy pa' delante
Te voy a dar lo que tu quieres
El inmortal aqui presente
Oye mama que mas tu quieres

Dame un chupi chupi mi puti viene sin mojo

Dame un chupi chupi para que salga el chorro
Ve bajandote el ziper

Te voy a quitar la ñique
Te gusta mi meñique
Yo te lo voy a meter
Un chupi chupi sin excuse me soy el timonel
Ponte pa esto chula ven que puedo yo

Sin yoki , la nina anda sin yoki
Se baja el calentoqui
Pa que papi se lo toqui
Sin yoki, la nina anda sin yoki
Se baja el calentoqui
Pa que papi se lo toqui

Chupi chupi chupi chupi chupi ma
chupi ma
Dale chupi ma.

Chupi chupi chupi chupi chupi ma
chupi ma
Dale chupi ma.

Coro:
Dame un chupi chupi
Que yo lo disfruti
Abre la bocuti
Y tragatelo tuti.

Dame un chupi chupi
Dale ponte cuqui
Y apaga la luqui
Que se formo el balluqui.

Dame un chupi chupi
Que yo lo disfruti
Abre la bocuti
Y tragatelo tuti.

Dame un chupi chupi
Dale ponte cuqui
Y apaga la luqui
Que se formo el balluqui.

Yo soy tu loco descarado
El malcriado
Osmani Garcia la voz
Yo se que tu careces de lo que presume
Tu sabes que conmigo se te cae el blume'

Vamo' a caballo cantando
Y mi pecho se lastima
Cuando escucho un sonero inprovisando
Cosas que no tienen rima

Przyszłość jest dzisiaj

Film dokumentalny o tym, czym jest przyszłość dla przeciętnego Kubańczyka. O czym marzy, na co czeka, czy spodziewa się zmian...? Jeśli ktoś chce zobaczyć kawałek prawdziwej Kuby, to będzie to dobrze zainwestowane 20 minut. Polecam. Wersja kubańskojęzyczna z napisami angielskimi.